Łódź leży w środku Polski, a to znaczy, że w godzinę można dojechać do miejsc zupełnie innych niż miasto fabryk. Nieborów to barokowy pałac Radziwiłłów z pięknymi wnętrzami i ogrodem, a obok leży Arkadia, romantyczny park z sentymentalnymi ruinami i świątyniami, stworzony przez księżnę Helenę Radziwiłłową. Spała to las, rzeka Pilica i dawna rezydencja myśliwska, idealne na spacer i oddech. Tum pod Łęczycą ma romańską kolegiatę z XII wieku, jeden z najcenniejszych zabytków w Polsce, surowy, potężny i poruszający. Obok leży Łęczyca z zamkiem i legendą o diable Borucie. Wynajmij auto albo sprawdź połączenia kolejowe i autobusowe, i daj sobie jeden dzień poza miastem. Wieczorem wracasz na Pietrynę z głową pełną zupełnie innych obrazów.
Kiedy zobaczysz już fabryki, pałace i murale, warto spojrzeć, co leży wokół Łodzi. Region łódzki nie jest może najsłynniejszy w Polsce, ale ma perły, które zaskakują. Wiele z nich leży w odległości godziny jazdy samochodem, a do niektórych można dojechać pociągiem lub autobusem. To świetny sposób, żeby dodać do łódzkiej wizyty zupełnie inny wymiar: przyrodę, średniowiecze, barok i romantyzm.
Nieborów i Arkadia to para, którą odwiedza się razem. Nieborów to barokowy pałac, który przez lata należał do Radziwiłłów, a dziś jest oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie. Wnętrza zachwycają oryginalnym wyposażeniem, bogatą biblioteką i kolekcjami sztuki, a otacza je piękny, regularny ogród. Kilka kilometrów dalej leży Arkadia, romantyczny park założony pod koniec XVIII wieku przez księżnę Helenę Radziwiłłową. To ogród-opowieść, pełen sentymentalnych budowli: świątyni Diany, sztucznych ruin, grobowców, wysp i kanałów. Spacer po nim to podróż do epoki, która kochała melancholię.
Spała to miejscowość w dolinie Pilicy, otoczona lasami, dawniej carska, a potem prezydencka rezydencja myśliwska. Dziś to przede wszystkim miejsce odpoczynku: leśne ścieżki, rzeka, spływy kajakowe, cisza. W Spale działa też znany ośrodek przygotowań olimpijskich, gdzie trenują polscy sportowcy. Okolice Spały i Inowłodza, z romańskim kościołem, to świetny cel na dzień pełen przyrody i spokoju, zwłaszcza po intensywnym zwiedzaniu miasta.
Tum pod Łęczycą to prawdziwy skarb. Stoi tu romańska kolegiata z XII wieku, konsekrowana w 1161 roku, jeden z najważniejszych zabytków architektury romańskiej w Polsce. Potężna, kamienna, z dwiema parami wież i dwiema absydami, wygląda jak forteca wiary na tle płaskich pól. Wnętrze jest surowe, ale pełne atmosfery, a detale, jak romański portal, zachwycają kunsztem. Kilka kilometrów dalej leży Łęczyca, jedno z najstarszych miast w Polsce, z gotyckim zamkiem, w którym mieszka legenda o diable Borucie, łobuzie, który straszy i figluje w okolicy.
Jak to zorganizować? Najwygodniej samochodem, bo pozwala połączyć kilka miejsc w jeden dzień: na przykład Nieborów i Arkadię albo Tum i Łęczycę. Do niektórych miejsc można dojechać pociągiem lub autobusem, ale wymaga to sprawdzenia rozkładów i planowania. Zabierz prowiant albo zatrzymaj się w lokalnej gospodzie, gdzie kuchnia jest prosta i domowa (karta 27). Dzień poza miastem pozwala zobaczyć, z jakiego świata przyszli ludzie, którzy zbudowali Łódź (karta 02): z pól, wsi i małych miasteczek, które otaczały ziemię obiecaną. Wróć wieczorem na Pietrynę (karta 04), a kontrast będzie jeszcze wyraźniejszy. Taki dzień dobrze też robi samemu zwiedzaniu: po powrocie ceglane mury fabryk wydają się jeszcze bardziej niezwykłe, a gwar Piotrkowskiej jeszcze bardziej miejski.